درمان اختلالات جنسی زنان: نگاهی تخصصی و جامع

با توجه به شرایط جدید فرهنگی و اجتماعی و مشکلات بین فردی در جامعه امروزی ، به طور روزافزون  با زنانی از گروه‌های سنی و شرایط مختلف در بین بیماران مواجه می‌شویم که با مشکلات جنسی به ما مراجعه می‌کنند. مشکلات جنسی زنان می تواند به صورت های مختلفی خود را نشان دهد . کاهش تمایلات جنسی، مشکل درارگاسم ، درد در حین رابطه زناشویی و واژینیسموس می توانند بخشی از فهرست اختلالات جنسی زنان باشد. 

اختلال عملکرد جنسی زنان چیست؟

اختلال عملکرد جنسی زنان به مجموعه‌ای از مشکلات در مراحل مختلف رابطه زناشویی گفته می‌شود که باعث نارضایتی زن یا همسرش می‌شود. اختلال جنسی زنان می‌تواند موقتی یا پایدار، خفیف یا شدید باشد.  مشکلات جنسی زنان گاهی بر کیفیت زندگی زن و رابطه عاطفی زوج ها تأثیر چشمگیری بگذارند .انواع اختلالات جنسی در زنان عبارتند از : 

• اختلال میل جنسی
• خشکی واژن
• اختلال ارگاسم
• دیسپارونیا
• واژینیسموس

 

علل اختلالات جنسی زنان

اختلالات جنسی ممکن است منشأ جسمی، روانی یا ترکیبی از هر دو داشته باشند.  در صدردلایل جسمی برای مشکلات جنسی در زنان اختلالات هوزمونی است. از دیگر دلایل می توان به ضعف عضلات لگنی اشاره کرد.  در ادامه، علل شایع را بررسی میکنیم :

علل جسمی:

• بیماریهای زمینه‌ای
• مصرف برخی داروها
• اختلالات هورمونی
• سبک ناسالم زندگی
• آسیب‌ های لگنی

اختلال ناشی از بیماری زمینه ای

زندگی چنسی زنان با وجود بیماری های مزمن می تواند دستخوش تغییرات جدی شود . بیماری مانند دیابت باعث کاهش انرژی جنسی زن و خشکی واژن می شود . پرفشاری خون و نارسایی قلب با ضعف کلی بدن تمایل جنسی زنان را از بین می برد. در زنانی که دچار ام‌اس و مشکلات تیروئید  هستند تعادل هورمون های جنسی  به هم خورده و علاوه بر خشکی واژن ، دجار بی میلی جنسی می شوند و عدم ارگاسم نیز رخ می دهد.

علل روان‌شناختی:

• استرس و اضطراب روزمره
• افسردگی یا سایر اختلالات خلقی
• تجربه‌های جنسی منفی در گذشته
• مشکلات ارتباطی با شریک زندگی
• نگرانی درباره عملکرد جنسی

البته در بیشتر موارد ترکیبی از علل روانی و جسمی در اختلالات جنسی زنان دیده می شود . بخصوص در دوران قاعدگی و یائسگی مجموعه ای از عوامل جسمی و روانی می توانند باعث ایجاد مشکلات جنسی زنان شود. 

اختلالات جنسی در دوران قاعدگی 

در دوران قاعدگی دستگاه تناسلی زن برای دوره ای جدید از قابلیت بارداری آماده می شود و رحم شروع به پاکسازی خود می کند . این پاکسازی دستگاه تناسلی توسط تغییرات هورمونی در زنان  صورت می گیرد. تغییرات هورمون ها بر خلق و خوی زنان تاثیر گذاشته و گاهی درد های لگنی ایجاد می کند . با تغییرات ایجاد شده در دوران قاعدگی ،زنان کمتر آمادگی تماس فیزیکی دارند. 

اختلالات جنسی در دوران یائسگی 

در دوران یائسگی ، اگرچه زن قابلیت بارداری را از دست می دهد ولی از نطر جنسی می تواند فعال باشد . البته در دوران یائسگی ، گاهی به دلیل عدم تعادل هورمونی، اختلالات جنسی مانند کاهش میل جنسی ، اختلال ارگاسم دیده می شود .

تشخیص اختلال عملکرد جنسی  زنان

برای تشخیص دقیق، مراجعه به پزشک ضروری است.مهمترین نکنه ای که در تشخیص اختلالات جنسی در این نوع مراجعین ضروری است

• احساس عدم قضاوت شدن در بیمار
• محرمانگی اطلاعات

: زیرا بررسی علت مشکل نیاز به موشکافی زوایای زندگی جنسی را دارد . : بیمار خصوصیاتی از زندگی خود را می گوید که با هیچکس تقریبا درباره این مشکلات صحبت نمی کند.

سه گام‌ اصلی در تشخیص  اختلالات جنسی زنان وجود دارد که شامل موارد زیر است :

• مصاحبه بالینی دقیق
• ارزیابی جسمی و آزمایشگاهی
•  بررسی سلامت روان 

در اولین جلسه، پزشک یا سکس‌تراپیست با شما گفت‌وگو می‌کند تا ماهیت مشکل، مدت زمان آن، عوامل مؤثر و نگرانی‌های شما را بهتر بشناسد.

در صورت لزوم، معاینه فیزیکی و آزمایش‌هایی مثل تست هورمونی، قند خون، چربی خون و عملکرد تیروئید انجام می‌شود.
 

درمان اختلالات جنسی زنان 

خوشبختانه امروزه راهکارهای متنوعی برای درمان اختلالات جنسی وجود دارد که متناسب با علت زمینه‌ای، نوع اختلال و شرایط شخصی شما طراحی می‌شود. در ادامه، به مهم‌ترین روش‌های درمان اشاره می‌کنیم . راهکارهای 4گانه درمان اختلال جنسی زنان عبارتند از 

• درمان دارویی 
• درمان روانشناختی
• اصلاح سبک زندگی
• استفاده از ابزارهای کمکی

 

بر اساس اینکه پزشک علت ضعف جنسی شما را چه چیزی تشخیص دهد ،هر کدام از این روش ها را به تنهایی و یا به صورت ترکیبی برای شما می تواند استفاده کند.

1. درمان دارویی

دارو درمانی اختلالات جنسی زنان در بعضی از موارد می تواند مهمترین روش درمانی باشد. داروهای افزایش عملکرد جنسی زنان در سه گروه قرار دارند که عبارتند از:

• داروهای هورمونی 
• داروهای غیر هورمونی
• داروهای کمکی 

داروهای هورمونی شامل استروژن و تستوسترون است . داروهای غیر هورمونی مانند فیلیبانسرین ، برملانوتاید و اوسپیمیفن است . از سایر داروها در موارد ضعف جنسی زنان می توان استفاده کرد . این داروها مانند سیلدینافیل ، لوبریکانت ها واژینال و داروی ضد افسردگی مانند بوپروپیون ( در صورت وجود افسردگی همراه )

2. درمان روان‌شناختی و سکس‌تراپی

در بسیاری از موارد اختلال عملکرد جنسی زنان ، جلسات مشاوره فردی یا زوج‌درمانی بخش مهمی از درمان را تشکیل می‌دهد. در این جلسات :
• الگوهای ارتباطی اصلاح می‌شود
• اضطراب عملکرد کاهش می‌یابد
• اعتماد به‌نفس جنسی افزایش می‌یابد

3. اصلاح سبک زندگی

• کاهش مصرف دخانیات و الکل
• داشتن خواب کافی و باکیفیت
• تغذیه سالم و ورزش منظم
• مدیریت استرس با تکنیک‌هایی مثل مدیتیشن یا یوگا

4. استفاده از ابزارهای کمکی

در برخی موارد، وسایل پزشکی مانند دیلاتورهای واژن برای درمان واژینیسموس ، یا دستگاه RF  و یا لیزر تراپی برای آتروفی واژن

• درمان بی میلی جنسی زنان 
• درمان درد هنگام رابطه جنسی
• درمان خشکی واژن
• درمان اختلال ارگاسم زنان
• درمان های زیبایی دستگاه تناسلی زنان

 

با توجه به اینکه تقویت جنسی زنان حتما در یک بستر روانی آرام باید صورت بگیرد ،توصیه می شود همسران این زنان نیز در جلسات درمانی آنها را همراهی کرده و نقش پر رنگ تری را در مراحل درمان به عهده بگیرند. در بیشتر مواردی که مردان حمایت های روانی لازم را در طول درمان انجام داده اند ،نتایج درمانی بسیار رضایت بخش بوده و علاوه بر بهبود زندگی زوجین ، صمیمیت درسایر ابعاد زندگی نیز گسترش پیدا کرده است .