روش های تشخیص ایدز

بیماری ایدز یک عفونت ویروسی است که عامل آن ویروس HIV است . یکی از مهمترین راههای انتقال این ویروس رابطه جنسی است . با توجه به اینکه ابتلا به بیماری ایدز برخلاف سایر عفونت های مقاربتی در ابتدا علامت چندانی ندارد بنابراین روش ]ای آزمایشگاهی تشخیص ایدز بسیار اهمیت پیدا می کند . 

در اغلب بیماری های مقاربتی تشخیص زود هنگام بسیار کمک کننده است ولی در بیماری ایدز یک ضرورت استو تشخیص زود هنگام ایدز می تواند از دو جنبه مهم باشد . اولا در صورت تشخیص سریع ایدز می توان از گسترش آن به دیگران و آلودگی سایرین جلوگیری کرد. ثانیا در صورت تشخیص فوری ایدز می توان از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد و مانع از تشدید بیماری شد. 

با توجه به اینکه فراوانی ایدز در دنیای غرب به حدی شیوع پیدا کرد که یک چالش بهداشتی جدی برای کشورهای پیشرفته شد، شرکت های دارویی و بنگاه های صنعتی بلافاصله دست به کار شدند و با تکیه بر تحقیقات دانشگاهی و استفاده از تکنولوژی های نوین روش های متعددی را برای تشخیص و درمان بیماری ایدز ارایه کرده اند. البته درمان ایدز با توجه به ویروسی بودن آن و عوارض گسترده این بیماری با درمان عفونت های جنسی دیگر کاملا منفاوت است .

روش های آزمایشگاهی تشخیص بیماری ایدز

• تشخیص ایدز با آزمایش آنتی بادی
• آزمایشات ترکیبی نسل چهارم
• آزمایشات مولکولی
• تست های خانگی HIV

 

آزمایش آنتی بادی ایدز

استفاده از آنتی بادی برای تشخیص آلودگی به ویروس ایدز به 4 صورت است. این چهار روش برای تست های غربالگری و تایید تشخیص ابتلا به ایدز استفاده می شود. آزمایش آنتی بادی ایدز به چهار روش انجام می شود که عبارتند از : 

• آزمایش الایزا ELISA
• تست سریع  Rapid Test
• آزمایش وسترن بلات Western Blot
• تست ایمونوفلورسانس IFA

 

آزمایش آلایزا ELISA

روش کار : این تست وجود آنتی بادی ضد ویروس HIV در خون را بررسی می کند 

زمان پاسخ : 2 تا 3 روز 

مزایا : دقت بالا ، پرکاربرد ، بهترین روش غربالگری 

محدودیت ها : در دوره پنجره ( 2 تا 12 هفته پس از آلودگی ) احتمال منفی کاذب در نتایج زیاد است 

آزمایش تست سریع 

روش کار : استفاده از بزاق یا قطره خون از نوک انگشت و بررسی آنتی بادی ضد ویروس HIV 

زمان پاسخ : 10 تا 30 دقیقه

مزایا : ساده ، سریع ، بدون نیاز به تجهیزات ، قابلیت انجام در کلینیک 

محدودیت ها : اگر نتیجه مثبت باشد با آزمایش تکمیلی مانند الایزا یا وسترن بلات  تایید شود.

آزمایشات ترکیبی نسل چهارم

در آزمایشات ترکیبی نسل چهارم همزمان آنتی بادی و آنتی ین مرتبط با ویروس ایدز را بررسی می کنند . تشخیص ایدز با آزمایشات نسل چهارم به دو صورت است 

• آزمایش الایزا (ELISA ) نسل چهارم 
• آزمایش ترکیبی سریع ( Rapid Combo Test)

تست های نسل چهارم دقت بیشتری نسبت به آزمایشات آنتی بادی ایدز دارند.

 

آزمایشات مولکولی تشخیص ایدز 

آزمایشات مولکولی بیماری ایدز سریع ترین و دقیق ترین روش ها برای تشخیص HIV هستند . دو روش اصلی تشخی مولکولی وحود دارد . این دو روش عبارتند از :

• آزمایش PCR
• آزمایش NAT

 

با توجه به اینکه این دو روش پر هزینه هستند . از این روش ها در موارد خاص استفاده می شود و مناسب غربالگری نیستند. 

 

تست های خانگی HIV

تست های خانگی HIV راهکار آسان و راحت و البته محرمانه ای برای تشخیص اولیه ایدز و یا غربالگری هستند. دو نوع تست خانگی ایدز وجود دارد  این دو نوع تست در منزل عبارتند از :

• تست بزاق ایدز
• تست خون انگشتی ایدز

دو نکته در مورد تست های خانگی ضروری است . اولا نتیجه مثبت این تست ها باید با آزمایش های تخصصی باید تایید شود. ثانیا نتیجه منفی در صورتیکه رابطه پرخطر داشته اید تست باید پس از دوره پنجره دوباره انجام شود.