نحوه انتقال ایدز : راه های انتقال و پیشگیری از HIV

ایدز ( AIDS) یا سندرم نقص ایمنی اکتسابی یکی از پر سر وصدا ترین بیماری های ویروسی جهان و مهمترین عفونت جنسی دوران معاصر است که عامل آن ویروس HIV است . مهمترین عامل پیشگیری از آلودگی به این ویروس شناخت روش های انتقال آن است .

خیلی از جوانانی که در کلینیک ملاقات می کنیم به دلیل باورهای غلط یا اطلاعات ناقص گاها دچار نگرانی می شوند و یا در اثر نااگاهی رفتارهای پرخطر انجام می دهند. گاهی به قدری نگرانی در این بیماران بالا است که بدون آلودگی به دنبال درمان ایدز هستند .

درمان عفونت های جنسی بر حسب اینکه عامل مولد آن چه باشد کاملا متفاوت است . در بیماری ایدز با توجه به گستردگی جهانی آن پیشرفت های زیادی در شناسایی روش های انتقال و تشخیص انجام شده است . در این مقاله با این روش ها آشنا می شویم . 

ویروس HIV چیست و ایدز چیست ؟ 

HIV یک ویروس از گونه Lentivirus است. این ویروس عمدتاً گلبول های سفید نوع T CD4+ را هدف قرار می‌دهد و بدن فرد آلوده با از دست دادن مداوم این سلول‌ها دچار سرکوب شدید سیستم ایمنی می‌شود. این سرکوب ، سیستم ایمنی را ضعیف می کند و باعث علایم بالینی بسیاری می‌شود. HIV درمان نشده در نهایت به بیماری ایدز تبدیل می‌شود.

راه های اصلی انتقال ایدز 

ویروس HIV از سه راه اصلی از فرد آلوده به فرد سالم منتقل می شود. و روش های محافظت از آلودگی در هرکدام از راه های انتقال ایدز متفاوت است . سه روش انتقال ایدز عبارتند از :

• رابطه جنسی
• انتقال از طریق خون 
• انتقال از مادر به کودک 

 

انتقال ایدز در رابطه جنسی 

زمانی که رابطه محافظت نشده وجود داشته باشد ، انتقال ویروس HIV می تواند با رابطه دهانی ، واژینال و مقعدی صورت بگیرد . البته احتمال آلودگی در رابطه مقعدی بیشتر از انواع دیگر رابطه جنسی است . به همین دلیل است که عفونت آمیزشی ایدز در همجنسگرایان مرد بیشتر از سایر گرایشات جنسی دیده می شود. 

انتقال ایدز از طریق خون 

در صورتیکه خون فرد آلوده با به درون سیستم خونرسانی فرد سالم وارد شود احتمال آلودگی بسیار بالاست . این نوع انتقال ویروس HIV در انتقال فراورده های خونی و یا استفاده از سرنگ مشترک در معتادان دیده می شود. 

انتقال HIV از مادر به کودک 

اگر مادر به ویروس ایدز آلوده باشد احتمال ابتلا کودک به ایدز بسیار بالا است . این آلودگی می تواند در دوران بارداری ، هنگام زایمان و یا زمان شیردهی اتفاق بیفتد . 

باورهای نادرست درباره انتقال ایدز

باورهای نادرستی درباره انتقال ایدز وجود دارد. البته این باورها در اغلب بیماری های جنسی بسیار شایع است و باعث نگرانی و ترس از عفونت های آمیزشی شده است . این باورهای نادرست گستردگی بسیار دارند و برخی از انها عبارتند از :

انتقال ویروس ایدز با بوسه 

با توجه به اینکه ویروس ایدز به میزان کافی در سزح پوست وجود ندارد احتمال انتقال ایدز از طریق بوسه وجود ندارد . و این نوع تماس امکان انتقال ویروس HIV را ایجاد نمی کند. 

انتقال ویروس ایدز در استخر و توالت عمومی

ویروس ایدز بی نهایت در خارج از بدن انسان ضعیف ایت و امکان زنده ماندن را ندارد . بنابراین احتمال انتقال HIV در مکان های عمومی نزدیک به صفر است . 

انتقال HIV با گزش حشرات

ویروس ایدز در بدن حشرات نمی تواند زنده بماند . بنابراین با نیش پشه وسایر حشرات ویروس ایدز منتقل نمی شود .  

انتقال  HIV  با استفاده از ظروف 

با توجه به اینکه میزان ویروس HIV در بزاق ، عرق وترشحات بینی بسیار کم است بنابراین انتقال از طریق استفاده ظروف وجود ندارد. همچنین انتقال از طریق سرفه و عطسه منتفی است. 

 

راه های پیشگیری از ایدز 

پیشگیری بالینی از اچ‌آی‌وی و ایدز سنگ بنای کنترل همه‌گیری جهانی اچ‌آی‌وی است که جان بیش از چهل میلیون نفر در سراسر جهان، از جمله 1.5 میلیون کودک را گرفته است. اگرچه درمان قطعی برای این بیماری هنوز در دسترس نیست، اما اچ‌آی‌وی به دلیل اثربخشی درمان ضد ویروسی، تبدیل به یک بیماری مزمن شده است.

به طور کلی با توجه به اینکه مهمترین روش انتقال ویروس ایدز رابطه جنسی است ، بنابراین استفاده از کاندوم مهمترین و بهترین روش پیشگیری از ایدز است .راههای جلوگیری از انتقال ایدز عبارتند از :

• استفاده از کاندوم
• عدم مصرف سرنگ آلوده 
• آزمایشات غربالگری منظم 
• درمان پیشگیرانه ( PrEP, pep )

 

آلودگی به ویروس ایدز در بین معتادان بیش از سایر افراد جامعه است . بنابراین دومین روش پیشگیری از ایدز، آموزش های بهداشتی به معتادان تزریقی برای عدم استفاده از سرنگ مشترک  است.  

در کلینیک به تمام جوانانی که گاها درگیر روابط پرخطر جنسی می شوند توصیه اکید به آزماشات منظم عفونت های جنسی  از جمله آزمایشات تشخیصی ایدز می کنم . همجنین در هنگام آشنایی و شروع روابط صمیمی با فرد جدید بهتنر است هر دو علاوه بر مشاوره جنسی ، آزمایشات بیماری های مقاربتی را نیز بدهند تا از سلامت جنسی شریک جنسی خود اطمینان حاصل کنند. 

در افرادیکه روابط جنسی مکرر دارند قبل از مواجهه با یک موقعیت پیش بینی نشده استفاده از داروی تنوفوویر/ امتریکتایین می تواند بسیار در کاهش احتمال انتقال موثر باشد . همچنین مصرف داروهای ATR تا 72 ساعت بعد از رابطه پر خطر می تواند احتمال الودگی به ویروس ایدز را پایین بیاوذد. 

در صورتیکه نگران ابتلا به بیماری ایدز هستید و یا روابط پرخطر جنسی داشته اید با تست آنلاین احتمال ابتلا به ایدز می توانید یک خود ارزیابی از وضعیت روابط جنسی خود داشته باشید .